Cuốn sách Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên (*) tập hợp những bài tham luận đặc sắc được trình bày trong cuộc hội thảo về Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ tổ chức tại thôn Khuyến Lương, xã Trần Phú, huyện Thanh Trì, Hà Nội, ngày 19-12-2002. Qua những tham luận đó, người đọc biết những ý kiến, nhận định rất quan trọng như: “Trả lại cho Nguyễn Thị Lộ những giá trị đích thực của bà trong quốc sử và trong văn chương” (GS Vũ Khiêu); “Cho đến nay, sử học còn mang một món nợ đối với lịch sử; đối với Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ...
Chúng ta không những minh oan mà còn tôn vinh Nguyễn Trãi - Nguyễn Thị Lộ” (GS Phan Huy Lê); “Cần có sự chiêu tuyết công khai cho bà (Nguyễn Thị Lộ), không thể để bà chỉ là một cái bóng mờ nhạt của Nguyễn Trãi. Chế độ phong kiến cũ đã không làm được việc đó thì ngày nay chúng ta phải làm việc đó thông qua việc nghiên cứu và biên soạn lịch sử dân tộc một cách trung thực và khoa học” (GS Đinh Xuân Lâm).
Sách còn cung cấp cho người đọc rất nhiều những chuyện “thâm cung bí sử” thời Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, Lê Nghi Dân và Lê Thánh Tông; nhưng nổi bật nhất vẫn là những tư liệu quí về cuộc đời của bà Nguyễn Thị Lộ, gắn chặt với cuộc đời của danh nhân Nguyễn Trãi. Đó là một kỳ nữ mang những khát vọng cao vời trong hôn nhân, một người yêu và một người vợ điển hình, một phụ nữ được tham gia công việc triều chính và suốt đời sát cánh bên Nguyễn Trãi.
Vì sao một bậc đại khai quốc công thần cùng một phụ nữ hoàn thiện như thế lại bị rơi vào thảm họa?
